Begrijpen van geestelijke gezondheid

Mentale gezondheid

Veel mensen denken dat geestelijke gezondheid alleen over emoties gaat. Dit is niet helemaal juist, want het omvat ook gedrag en gedachten. Vaak worden geestelijke aandoeningen en geestelijke gezondheid door elkaar gehaald. Na dit lezen weet je beter wat deze termen betekenen.

Begrijpen van geestelijke gezondheid: overzicht, aandoeningen en behandelingen

Geestelijke gezondheid is een belangrijk onderdeel van ons welzijn. Het beïnvloedt hoe we denken, voelen en handelen. Het heeft invloed op onze relaties, werkprestaties en fysieke gezondheid. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor geestelijk welzijn.

Chronische stress kan het dagelijks leven sterk beïnvloeden. Iemand met chronische stress kan moeite hebben met concentreren op het werk, wat leidt tot minder productiviteit. In tegenstelling daarmee kunnen mensen die geestelijke welzijnsstrategieën toepassen, zoals mindfulness of regelmatig sporten, stress beter aan.

Hier zijn enkele redenen waarom geestelijk welzijn belangrijk is:

  • Verbeterde levenskwaliteit: Goede geestelijke gezondheid verhoogt de tevredenheid met het leven en bevordert veerkracht tegen de uitdagingen van het leven.
  • Beter fysieke gezondheid: Geestelijk welzijn hangt samen met lagere cijfers van chronische ziekten zoals hartziekten en diabetes.
  • Sterkere relaties: Gezonde geesten leiden tot betere communicatie en sterkere verbindingen met anderen.
  • Verhoogde productiviteit: Geestelijk welzijn vergroot de focus en creativiteit, wat leidt tot betere prestaties op het werk of op school.
  • Grotere veerkracht: Begrijpen van geestelijke gezondheid geeft mensen de tools om met tegenslagen om te gaan en zich te herstellen van tegenslagen.

Hoe het werkt: de innerlijke werking van de hersenen

De hersenen zijn een complex orgaan dat emoties, gedachten en gedrag reguleert. Begrijpen hoe ze werken kan helpen om de mechanismen achter geestelijke gezondheidsproblemen te verduidelijken. Neurotransmitters, de chemische boodschappers in de hersenen, spelen een belangrijke rol bij het reguleren van de stemming. Serotonine wordt vaak de “feel good” neurotransmitter genoemd omdat het bijdraagt aan gevoelens van welzijn en geluk.

Geestelijke gezondheidsproblemen kunnen ontstaan wanneer er een onbalans is in deze chemicaliën. Bijvoorbeeld:

  • Depressie: Vaak gekoppeld aan lage niveaus van serotonine en norepinefrine, wat leidt tot aanhoudende verdriet en verlies van interesse in activiteiten.
  • Angststoornissen: Geassocieerd met verhoogde niveaus van cortisol, het stresshormoon, wat kan leiden tot overmatige bezorgdheid en angst.

Bovendien kunnen structurele veranderingen in de hersenen bijdragen aan geestelijke gezondheidsproblemen. Mensen met posttraumatische stressstoornis (PTSS) kunnen veranderingen vertonen in gebieden die verantwoordelijk zijn voor geheugen en emotionele regulatie.

Belangrijke hersengebieden die betrokken zijn bij geestelijke gezondheid zijn:

  • De amygdala: Deze amandelvormige structuur is cruciaal voor emotionele verwerking en helpt angst- en plezierreacties te reguleren. Een overactieve amygdala kan worden waargenomen bij mensen met angststoornissen.
  • De prefrontale cortex: Verantwoordelijk voor besluitvorming en impulsbeheersing, helpt dit gebied emoties te beheren. Verminderde activiteit in dit gebied kan invloed hebben op mensen met depressie.
  • De hippocampus: Essentieel voor geheugenvorming en emotionele regulatie; studies tonen aan dat chronische stress kan leiden tot een kleinere hippocampus, wat het leren en geheugen beïnvloedt.

De balans van neurotransmitters is cruciaal voor geestelijke gezondheid. Serotonine helpt de stemming te reguleren, terwijl dopamine verband houdt met plezier en beloning. Een onbalans in deze chemicaliën kan bijdragen aan verschillende geestelijke gezondheidsproblemen.

Geestelijke aandoeningen

Geestelijke aandoeningen zijn gezondheidsproblemen die de cognitieve functies, emotionele reacties en gedrag beïnvloeden, vaak gepaard met stress of verminderde functionaliteit. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hadden ongeveer 970 miljoen mensen wereldwijd in 2019 een geestelijke aandoening, waarbij angst en depressie het meest voorkwamen. Het aantal mensen met geestelijke aandoeningen is de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen.

Geestelijke gezondheid wordt beïnvloed door verschillende levensstijlfactoren zoals voeding, beweging, stressmanagement, sociale contacten en interacties. Professionals zoals psychiaters, psychologen, geregistreerde therapeuten, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen en huisartsen kunnen helpen bij het beheren van geestelijke ziekten door behandelingen zoals therapie, counseling, medicatie en trauma geïnformeerde zorg.

Het belang van behandeling

Begrijpen van de mechanismen achter geestelijke gezondheidsproblemen benadrukt het belang van het zoeken naar behandeling wanneer dat nodig is. Effectieve interventies kunnen helpen de balans in de chemie van de hersenen te herstellen en het algehele geestelijke welzijn te verbeteren. Vroegtijdige interventie kan leiden tot betere resultaten voor mensen met geestelijke gezondheidsuitdagingen.

Samenvattend is het erkennen van het belang van geestelijke gezondheid essentieel voor het verbeteren van de levenskwaliteit. Door de complexiteit ervan te begrijpen en de juiste behandeling te zoeken wanneer dat nodig is, kunnen mensen veerkracht opbouwen en hun algehele welzijn verbeteren.

Bronnen

Voetnoot

De verwarring over geestelijke gezondheid is begrijpelijk. Veel mensen associëren het met emoties, maar het is breder. Het gaat ook om hoe we ons gedragen en denken. Door deze aspecten te onderscheiden, krijg je een beter begrip van geestelijke gezondheid.

Meer lezen over: Mentale gezondheid

Waarom word je steeds verliefd op hetzelfde type?

Lees het artikel Lovemaps: de verborgen blauwdruk van onze liefde.


Nog niet gevonden wat je zocht? Ik help je graag verder.


Sanne Jansen

Sanne Jansen

Redactie weten.site

Sanne Jansen groeide op in een gezin waar veel werd voorgelezen en verhalen werden gedeeld. Ze leerde al vroeg dat een goed geschreven artikel verwarring kan wegnemen en wil dat gevoel ook aan lezers doorgeven. Ze schrijft helder en brengt droge feiten tot leven met herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven.