Begrijpen van ontkenning als psychologisch verdedigingsmechanisme

Coping

Begrijpen van ontkenning als psychologisch verdedigingsmechanisme

Hoe ontkenning zich in het dagelijks leven manifesteert

Ontkenning is een verdedigingsmechanisme waarbij mensen weigeren de realiteit te accepteren om angst te vermijden. Deze strategie kan mensen helpen omgaan met pijnlijke gevoelens, maar kan ook voorkomen dat ze problemen aanpakken of noodzakelijke veranderingen maken. Bijvoorbeeld, iemand kan volhouden dat hij geen dokter hoeft te zien ondanks aanhoudende gezondheidsproblemen, en afspraken blijven uitstellen terwijl hij zichzelf overtuigt dat alles goed is.

Persoonlijke ervaringen herkennen

Ontkenning bij onszelf of anderen herkennen kan moeilijk zijn. Veelvoorkomende tekenen zijn:

  • Weigeren om het probleem te bespreken.
  • Gedragingen rechtvaardigen.
  • Buitenlandse factoren de schuld geven voor problemen.
  • Beloven problemen later aan te pakken terwijl ze gedachten erover vermijden.

Gevoelens van hopeloosheid kunnen ook wijzen op ontkenning. Wanneer iemand erkent dat er een probleem is, maar zich machteloos voelt om het te veranderen, kan hij de zorgen of adviezen van anderen afwijzen. Dit gedrag kan hen in ontkenning houden en hun vermogen om hulp te zoeken belemmeren.

De wetenschap achter psychologische verdediging

Wat zijn verdedigingsmechanismen?

Verdedigingsmechanismen zijn strategieën die mensen gebruiken om zichzelf te beschermen tegen emotionele pijn of angst. Ontkenning helpt mensen om niet te erkennen dat er verontrustende feiten zijn over zowel externe gebeurtenissen als interne gevoelens.

De rol van ontkenning in de geestelijke gezondheid

Ontkenning helpt mensen om stress en pijnlijke emoties te vermijden. Door te weigeren toe te geven dat er iets mis is, proberen ze te ontsnappen aan gevoelens van conflict en angst. Deze vermijding kan problematisch worden wanneer het mensen verhindert om noodzakelijke hulp of behandeling te zoeken. Bepaalde geestelijke gezondheidsproblemen, zoals middelenmisbruik en narcistische persoonlijkheidsstoornis, gaan vaak gepaard met ontkenning. Mensen kunnen de aanwezigheid van hun aandoening ontkennen, waardoor ze schadelijk gedrag kunnen voortzetten zonder de onderliggende problemen aan te pakken.

Hoe het werkt: de mechanismen van ontkenning

Cognitieve dissonantie uitgelegd

Cognitieve dissonantie ontstaat wanneer mensen tegenstrijdige overtuigingen of houdingen hebben, wat leidt tot ongemak. Om deze spanning te verlichten, kunnen sommigen zich tot ontkenning wenden als een manier om hun zelfbeeld te behouden en ongemakkelijke waarheden te vermijden.

De reactie van de hersenen op stress

Wanneer mensen worden geconfronteerd met stressoren, activeren de hersenen vaak verdedigingsmechanismen zoals ontkenning. Deze reactie geeft mensen de tijd om veranderingen in hun eigen tempo te verwerken, waardoor ze geleidelijk kunnen wennen aan pijnlijke realiteiten zonder onmiddellijke angst.

Misvattingen over ontkenning ontkrachten

Mythe: ontkenning is altijd slecht

Hoewel ontkenning kan leiden tot negatieve uitkomsten als het iemand verhindert om hulp te zoeken, is het niet inherent schadelijk. In sommige gevallen biedt het tijdelijke verlichting van overweldigende emoties en maakt het geleidelijke aanpassing aan moeilijke situaties mogelijk.

Mythe: alleen ernstige trauma’s leiden tot ontkenning

Ontkenning is niet beperkt tot mensen die ernstige trauma's ervaren. Mensen kunnen ook minder intense, maar nog steeds significante stress in hun leven ontkennen. Alledaagse situaties zoals relatieproblemen of werkstress kunnen ook ontkenning uitlokken als een copingmechanisme.

De spectrum van ontkenning verkennen

Van milde tot ernstige gevallen

Ontkenning bestaat op een spectrum, van milde vermijding van ongemakkelijke gedachten tot ernstige gevallen waarin mensen de realiteit volledig afwijzen. In milde gevallen kan iemand zijn stressniveau bagatelliseren; in ernstige gevallen kan hij behandeling voor ernstige gezondheidsproblemen weigeren.

De rol van cultuur en samenleving

Culturele en maatschappelijke factoren beïnvloeden hoe mensen ontkenning ervaren en uiten. Maatschappelijke druk kan mensen aanmoedigen om niet alleen persoonlijke worstelingen te ontkennen, maar ook om zich aan te passen aan sociale normen die kwetsbaarheid en openheid over geestelijke gezondheidsproblemen ontmoedigen.

Praktische strategieën voor het aanpakken van ontkenning

Zelfreflectietechnieken

Ontkenning overwinnen begint vaak met zelfreflectie. Mensen moeten onderzoeken waarom ze bang zijn om bepaalde problemen onder ogen te zien en de mogelijke gevolgen van vermijding overwegen. Dit proces kan vertekende denkpatronen onthullen die bijdragen aan hun angst.

Ondersteuning van anderen zoeken

Praten met vrienden of geliefden kan een objectief perspectief op de situatie bieden. Gevoelens delen kan mensen helpen hun problemen te erkennen en stappen te zetten richting acceptatie en verandering.

Wanneer professionele hulp overwegen

Tekenen die wijzen op de behoefte aan begeleiding

Als ontkenning het dagelijks functioneren aanzienlijk belemmert of mensen ertoe aanzet ernstige problemen te negeren, kan het tijd zijn voor professionele hulp. Tekenen zijn onder andere voortdurende vermijding van verantwoordelijkheid en aanhoudende gevoelens van hopeloosheid ondanks pogingen tot externe ondersteuning.

De voordelen van therapie bij het overwinnen van ontkenning

Therapie kan belangrijk zijn bij het aanpakken van ontkenning. Psychodynamische therapie richt zich op het herkennen van verdedigingsmechanismen zoals ontkenning, waardoor mensen inzicht krijgen in hun gedrag en gezondere copingstrategieën bevorderen. Samenvattend, hoewel ontkenning kan dienen als een tijdelijk beschermingsmechanisme tegen angst, leidt het mensen vaak weg van noodzakelijke actie of ondersteuning. Het herkennen van de tekenen en het begrijpen van de onderliggende mechanismen zijn belangrijke stappen om het te overwinnen. Hulp zoeken bij vrienden of professionals kan deze reis naar acceptatie en verandering vergemakkelijken.

Meer lezen over: Coping

Bronnen


Waarom word je steeds verliefd op hetzelfde type?

Lees het artikel Lovemaps: de verborgen blauwdruk van onze liefde.


Nog niet gevonden wat je zocht? Ik help je graag verder.


Zoë Williams

Zoë Williams

Redactie weten.site

Zoë Williams kent stress maar al te goed. Toen ze student was zocht ze naar simpele trucs om kalm te blijven tijdens deadlines. Haar columns zitten vol gesprekken die ze zelf heeft gevoerd. Ze kiest één vaardigheid per keer zodat je niet overspoeld raakt. Ze sluit af met een glimlach en een korte herinnering.