woman in black crew neck t-shirt and blue denim shorts standing beside woman in white

Biseksueel

Wat is biseksualiteit?

Biseksualiteit (vaak afgekort tot bi) is een seksuele en/of romantische oriëntatie die een aantrekkingskracht beschrijft voor mensen van hetzelfde geslacht en een (of meer) andere genders. Het wordt soms ook omschreven als de aantrekking tot zowel dezelfde als andere genders dan het eigen gender. Meestal worden hiermee mannen en vrouwen bedoeld, hoewel biseksuele activisten er duidelijk over zijn dat biseksualiteit niet beperkt is tot de binaire gesnders.

Biseksuele mensen kunnen zich aangetrokken voelen tot alle genders en kunnen zich aangetrokken voelen tot een willekeurig aantal genders, van twee genders tot alle geslachten. Biseksuele mensen kunnen al dan niet een voorkeur hebben en kunnen al dan niet een verschil voelen tussen de genders.

Hoewel er geen eenduidige definitie van biseksualiteit bestaat, is biseksualiteit een van de oudste en meest bekende termen onder de bi*seksuele (ook wel niet-monoseksuele en polyseksuele) paraplu.

Biseksualiteit en andere seksualiteitn

Biseksualiteit kan vergelijkbaar zijn met panseksualiteit en andere multiseksuele identiteiten. Het verschil tussen deze identiteiten heeft meestal te maken met individuele voorkeur, in het bijzonder wanneer mensen vinden dat verschillende termen hun persoonlijke ervaring van aantrekking nauwkeuriger overbrengen. Elk biseksueel individu kan ervoor kiezen zijn of haar aantrekkingskracht net iets anders te definiëren.

Geschiedenis

Oudheid

In de Griekse religieuze teksten uit de oudheid, die een afspiegeling vormden van de culturele gebruiken, kwamen biseksuele thema’s overal voor. Over het algemeen wordt aangenomen dat het oude Griekenland LGBTQ+’s grotendeels accepteerde, zij het met andere morele normen. Relaties van jongens en mannen van hetzelfde geslacht waren gebruikelijk en werden beschouwd als een onderdeel van het leven en het leren, hoewel van mannen werd verwacht dat zij relaties met vrouwen zouden hebben om zich voort te planten als zij ouder werden.

In het oude China en Japan was homoseksualiteit en biseksualiteit ook gedocumenteerd, zowel mannen die seks hadden met mannen, als vrouwen die seks hadden met vrouwen. Er bestonden zelfs oude Japanse kunstdrukken, shunga genaamd, waarop homoseksuele relaties tot in de kleinste details waren afgebeeld.

Oorsprong van de term

Het eerste Engelstalige gebruik van het woord biseksueel dat verwees naar seksuele geaardheid was van de Amerikaanse neuroloog Charles Gilbert Chaddock in zijn vertaling uit 1892 van Psychopathia Sexualis, een baanbrekend werk van Krafft-Ebing. Psychopathia Sexualis hield zich bezig met de pathologisering van seksualiteit en beschouwde homoseksualiteit als een psychische sziekte; “biseksueel” verwees daarom naar mensen die zowel heteroseksueel als homoseksueel waren (vandaar “bi”). Daarvóór werd het woord “biseksueel” gebruikt in verband met planten, waarmee werd gesuggereerd dat soorten tweeslachtig of interseksueel waren.

Openlijk biseksuele mensen in de vroege geschiedenis

Enkele voorbeeldenvan openlijke biseksuelen zijn de dichter Walt Whitman, die in zijn gevoelens en aantrekkingskracht zowel biseksueel als homoseksueel werd genoemd. In het begin van de 20e eeuw, tijdens de Harlem Renaissance, maakten blueszangeressen Ma Rainey en Bessie Smith geen geheim van hun relaties met mannen en vrouwen. Ook dichteres Edna St. Vincent Millay was openlijk biseksueel.

Kinsey-schaal

In 1948 publiceerde Alfred C. Kinsey, een Amerikaanse bioloog die ook biseksueel was, twee boeken over het onderwerp van de menselijke seksualiteit, genaamd Sexual Behavior in the Human Male en Sexual Behavior in the Human Female. Hij stelde een schaal op om de verschillende biseksuele reacties aan te tonen van mensen die zich op de schaal plaatsten.

De Kinsey-schaal meet seksuele aantrekking en gedrag op een zeven-puntenschaal van 0 (“uitsluitend heteroseksueel”) tot 6 (“uitsluitend homoseksueel”). Kinsey zei ook dat iedereen die zich tussen 1-5 op de schaal bevond, specifiek als biseksueel of ambiseksueel moest worden beschouwd.

Er werd vastgesteld dat de meeste mensen ergens in de categorie 1-5 vallen en worden verondersteld “variërende biseksuele reacties” te hebben. Mensen die ergens tussen 2 en 4 vallen, hebben de meeste kans om als biseksueel te worden herkend, omdat zij vaak niet het ene of het andere uiterste hebben.

Voor de personen met een score van 1 of 5 zijn ook de termen heteroflexibel en homoflexibel in zwang gekomen, hoewel het ook erkend is om het label biseksualiteit te gebruiken voor hun seksuele geaardheid. De sociologen Martin S. Weinberg en Colin J. Williams schreven dat in principe, alle mensen die ergens tussen 1-5 staan als biseksueel kunnen worden beschouwd.

De psycholoog Jim McKnight was een van de eersten die biseksualiteit als een vorm van seksuele orientatie zag zoals ook impliciet gesuggereerd wordt in de Kinseyschaal.

De jaren 1950 tot heden

Met de opkomst van LGBTQ+-activisme in deze decennia, zoals politieke debatten, de Stonewall Riots, en Gay Pride Parades, werden biseksuelen opgenomen in de strijd voor LGBTQ+-rechten. Bij de eerste openbare protesten voor homo- en lesbische rechten in Philadelphia, New York en Washington, D.C., identificeerden twee van de demonstranten zich als biseksueel.

Biseksuelen werden ook prominenter in de media in de jaren 1970, en in de jaren 1980. Toen AIDS de LGBTQ+-gemeenschap begon te treffen, presenteerden veel biseksuele activisten voorlichting over veilige seks in badhuizen en BDSM-clubs in San Francisco. Ze vochten ook voor de rechten van lesbiennes en biseksuele vrouwen tijdens de AIDS-epidemie.

In de jaren negentig begonnen biseksuele personages en literatuur op te duiken in de media, en naarmate de tijd verstreek, werden ze steeds gewoner. Vandaag de dag behoren biseksuele personages tot de meest vertegenwoordigde van de LGBTQ+-gemeenschap, waarbij biseksuele vrouwen veel vaker vertegenwoordigd zijn. Slechts 16% van de biseksuele personages in de media zijn biseksuele mannen.

Bifobie en bi-erasure (het verdoezelen of ontkennen van de geaardheid van biseksuele personen ten gunste van het portretteren van hen als homo/lesbisch of hetero) komen nog steeds veel voor, en ondanks de inspanningen van biseksuele activisten blijft de cisheteronormatieve perceptie van het binaire geslacht van invloed op de perceptie van biseksuelen, met name in een poging om het binaire geslacht op te leggen aan de seksualiteit, ondanks het feit dat biseksuelen het concept weerleggen. De zichtbaarheid en het bewustzijn van biseksuelen zijn de laatste jaren echter toegenomen.

Etymologie

Het Griekse voorvoegsel bi- betekent “twee”, verwijzend naar het oorspronkelijke gebruik van de term om zowel heteroseksueel als homoseksueel te betekenen. Het bi-voorvoegsel wordt soms geherinterpreteerd om te verwijzen naar “twee genders”, aangezien biseksuele mensen zich aangetrokken voelen tot ten minste twee verschillende genders.

Vlag

biseksueel

De biseksuele vlag werd in 1998 ontworpen door een team onder leiding van LGBTQ+-activist Michael Page. De vlag werd ontworpen om de biseksuele gemeenschap een eigen symbool te geven dat gemakkelijk te herkennen was en vergelijkbaar was met de gay pride-vlag (regenboogvlag) die de grotere LGBTQ+-gemeenschap vertegenwoordigde. Het doel van Page was de zichtbaarheid van biseksuelen te vergroten, zowel in de samenleving als geheel, als binnen de LGBTQ+-gemeenschap.

Page nam de kleuren van de biseksuele vlag over van een bestaand biseksueel symbool, de biangles.

  • Roze staat voor aantrekking tot hetzelfde geslacht (homo en lesbisch).
  • Blauw staat voor aantrekking tot het andere geslacht (hetero).
  • Ze overlappen elkaar om de kleur paars te vormen, die de aantrekkingskracht tot beide genders vertegenwoordigt. Page beschrijft ook de betekenis van de vlag in diepere termen, door te verklaren: “…de paarse kleurpixels gaan onmerkbaar op in zowel het roze als het blauw, net als in de echte wereld, waar bi-mensen onmerkbaar opgaan in zowel de homo-/lesbische als heterogemeenschap.”

De kleuren van de biseksuele vlag worden vaak onjuist geherinterpreteerd om aantrekkingskracht tot vrouwen (roze), mannen (blauw), en niet-binaire mensen (paars) weer te geven.

Symbool

Triangles

biseksueel

De biangles, of biseksualiteitsdriehoeken, zijn het symbool voor de biseksuele gemeenschap wara de kleur van de vlag vandaan komt. De oorsprong van het symbool is onduidelijk, maar het is waarschijnlijk gebaseerd op de roze driehoek, een ander symbool voor de homogemeenschap in het bijzonder.

Andere symbolen

Symbolen die door de biseksuele gemeenschap worden gebruikt zijn de biseksuele sikkels (een paar achter elkaar geplaatste sikkels) en het biseksuele symbool, een oneindigheidssymbool met de vrouwelijke (Venus) en mannelijke (Mars) symbolen en een lege cirkel voor de geslachten en aantrekkingskracht daartussen.

biseksueel
biseksueel

Zie ook panseksualiteit