Kenmerken van zelfactualisatie

Zelfactualisatie verwijst naar je levenslange behoefte aan persoonlijke groei, ontdekking en ontwikkeling. De psycholoog Abraham Maslow formuleerde het concept zelfactualisatie tijdens het construeren van zijn behoeftenpiramide. Volgens Maslow is een persoon altijd iets aan het ‘worden’ en blijft hij of zij nooit statisch. In de zelfactualisatie kom je tot een zingeving die voor jou belangrijk is.

“zelfactualisatie verwijst naar je verlangen naar zelfontplooiing, naar de neiging om je te actualiseren tot wat je in potentie bent.”

Maslow, 1943, p. 382-383

Maslow stelde dat de menselijke motivatie gebaseerd is op mensen die op zoek zijn naar vervulling en verandering door middel van persoonlijke groei. Zelfgeactualiseerde mensen zijn mensen die in vervulling zijn gegaan en alles doen waartoe zij in staat zijn.

Maslow geloofde dat zelfactualisatie kon worden gemeten aan de hand van het concept van piekervaringen. Dit gebeurt wanneer een persoon de wereld volledig ervaart voor wat het is, en er gevoelens van euforie, vreugde en verwondering zijn.

Kenmerken van zelfgeactualiseerde mensen

Omdat elk individu uniek is, leidt de motivatie voor zelfactualisatie mensen in verschillende richtingen (Kenrick et al., 2010). Voor sommige mensen kan zelfactualisatie worden bereikt door het maken van kunstwerken of literatuur, voor anderen door middel van sport, in de klas, of binnen een bedrijfssetting.

Maslow was vooral geïnteresseerd in de kenmerken van mensen die volgens hem hun potentieel als individu hebben bereikt. Door 18 mensen te bestuderen die hij beschouwde als mensen met hoge zelfactualisatie (inclusief Abraham Lincoln en Albert Einstein) identificeerde Maslow (1970) 15 kenmerken. Het is niet nodig om alle 15 kenmerken te hebben zien om tot zelfactualisatie te komen:

  1. Neemt de werkelijkheid efficiënt waar en kan onzekerheid tolereren;
  2. Accepteert zichzelf en anderen voor wat ze zijn;
  3. Is spontaan in denken en doen;
  4. Is probleemgericht (niet egocentrisch);
  5. Heeft een ongewoon gevoel voor humor;
  6. Is in staat om objectief naar het leven te kijken;
  7. Is zeer creatief;
  8. Is bestand tegen culturalisatie, maar niet opzettelijk onconventioneel;
  9. Is bezorgd om het welzijn van de mensheid;
  10. Is in staat tot diepe waardering van de basislevenservaring;
  11. Kan diep bevredigende interpersoonlijke relaties aangaan met een paar mensen;
  12. Heeft piekervaringen;
  13. Heeft behoefte aan privacy;
  14. Heeft een democratische houding;
  15. Heeft sterke morele/ethische normen.

Gedrag dat leidt tot zelfactualisatie:

Hoewel mensen op hun eigen unieke manier tot zelfactualisatie komen, delen ze bepaalde kenmerken:

  • Het leven ervaren als een kind, met volledige absorptie en concentratie;
  • Het proberen van nieuwe dingen in plaats van vast te houden aan veilige gebaande paden;
  • Luisteren naar je eigen gevoelens bij het evalueren van ervaringen in plaats van de stem van traditie, autoriteit of de meerderheid;
  • Vermijden van pretenties (‘spel spelen’) en eerlijk zijn;
  • Bereid zijn om onpopulair te zijn als je opvattingen niet samenvallen met die van de meerderheid;
  • Verantwoordelijkheid nemen en hard werken;
  • Proberen je masker of verdediging te identificeren en de moed hebben om die op te geven.

Het bereiken van zelfactualisatie

Maslow stelde zelfactualisatie niet gelijk aan perfectie. Bij zelfactualisatie gaat het slechts om het bereiken van je eigen potentieel. Je kan dom, verkwistend, ijdel en onbeleefd zijn, en nog steeds zelf-actualiseren.

Hoewel we allemaal, theoretisch gezien, in staat zijn tot zelfrealisatie, zullen de meesten van ons dat niet doen, of slechts in beperkte mate. Maslow (1970) schatte dat slechts twee procent van de mensen de staat van zelfrealisatie zou bereiken.

Het is belangrijk om op te merken dat zelfactualisatie een continu proces is van ‘worden’ in plaats van een perfecte staat van ‘zijn’. (Hoffman, 1988).

Lees ook: de piramide van Maslow

yoga nidra

Tijdens Yoga Nidra lijkt het alsof je slaapt, maar je bewustzijn is nog aan het werk op een dieper niveau. Je komt fysiek, mentaal en emotioneel compleet tot ontspanning.