Clark olofsson

Het echte verhaal van de beruchtste gangster in Zweden: Clark Olofsson

Clark Olofsson is een bekende Zweedse gangster. Hij bracht meer dan de helft van zijn leven achter de tralies door omdat hij voortdurend de wet overtrad, maar zijn mooie uiterlijk, charismatische persoonlijkheid, intelligentie en betrokkenheid bij de beroemdste overval in de Zweedse geschiedenis maakt hem een ook een mediageniek figuur.

Olofsson was niet alleen actief in Zweden maar in heel Europa en heeft een groot gedeelte van zijn leven in België doorgebracht. Zijn verhaal speelt zo tot de verbeelding dat Netflix er een serie van maakte: Clark, gespeeld door Bill Skarsgård (foto).

Clark’s jeugd


Clark Olofsson kwam op 1 februari 1947 ter wereld in Trollhättan, Zweden, in een gezin waar alcoholmisbruik veelvuldig voorkwam. Hij had twee jongere zussen. Zijn moeder had een baan als kassière en zijn vader werkte met asfalt. Op zijn elfde verliet zijn vader het gezin. Niet lang daarna werd zijn moeder opgenomen in het Lillhagens psychiatrisch ziekenhuis in Hisings Backa wegens ziekte, waardoor de kinderen in een pleeggezin terechtkwamen.

Olofsson voelde zich zo ontheemd in het pleeggezin dat hij besloot de handtekening van zijn moeder te vervalsen om zich aan te melden bij een zeemansschool. Als 14-jarige ging hij de wereld over op het schip Ballade. Op 15-jarige leeftijd keerde hij terug naar land en trok in bij zijn moeder, die inmiddels weer stabiliteit in haar leven had gevonden en in een winkel werkte. Het gezin werd herenigd in een appartement in Slätta Damm, Hisingen, Göteborg en verhuisde later naar Köldgatan in Biskopsgården.

Clark’s vroege criminele jaren

Al vroeg begon Clark Olofsson met criminele activiteiten. In 1963, nog voordat hij de volwassen leeftijd bereikte, belandde hij in een instelling voor jeugddelinquenten vanwege diverse kleine misdaden.

In 1965, op 18-jarige leeftijd, trok Olofsson nationale aandacht. Hij wist te ontsnappen uit de instelling en brak in bij het landgoed van de Zweedse premier Tage Erlander, waar hij verschillende gewassen uit de kas stal, zoals druiven, komkommers en tomaten.

Later dat jaar raakte hij betrokken bij een gewelddadig incident waarbij hij twee politieagenten belaagde. Deze incidenten leidden in 1966 tot zijn eerste veroordeling en opsluiting in een gevangenis voor volwassenen in Tidaholm. Datzelfde jaar slaagde hij erin om uit de gevangenis te ontsnappen.

Clark olofsson high res
Dief op de vlucht met een zak geld
Bekijk producten met dit design in de winkel

Klopjacht

Hoewel zijn tijd achter de tralies van korte duur was duurde het niet lang voordat hij weer werd opgesloten. Op 29 juli 1966 overvielen Olofsson en zijn vriend Gunnar Norgren een fietsenwinkel. Bij hun vlucht achtervolgden twee politieagenten hen en er werden schoten gelost door beide overvallers. Een kogel van Norgren trof een agent, die 16 dagen later in het ziekenhuis overleed.

Wat toen volgde was een van de meest omvangrijke klopjachten in de Zweedse geschiedenis. Norgren werd op 16 augustus gearresteerd in een appartement in Utåkersgatan in Kålltorp na een schotenwisseling met de politie.

Maar Olofsson had het appartement al verlaten voordat de politie arriveerde en bleef hen nog twee weken te slim af. Op 25 augustus werd hij gearresteerd in Grimmaredsskogen in Västra Frölunda, nadat de politie door telefoontaps had opgepikt dat hij daar een ontmoeting zou hebben met zijn toen 20-jarige verloofde, Madiorie Britmer. Bij zijn arrestatie door de undercover agenten Bertil Brosved en Ulf Högenberg trok Olofsson een pistool en schoot, waarbij Högenberg gewond raakte.

Eerst kreeg Olofsson tien jaar cel voor poging tot moord, maar in hoger beroep werd dit verminderd tot acht jaar. Norgren kreeg twaalf jaar voor moord, de strengste straf die toen in Zweden kon worden uitgedeeld.

Op de vlucht

Op 4 februari 1969 wist Olofsson te ontsnappen uit de Kumla-gevangenis en zette koers naar de Canarische Eilanden. Hierna reisde hij door naar Frankfurt am Main, waar hij een relatie begon met een meisje. De Duitse autoriteiten arresteerden hem voor het gebruik van een vals paspoort en stuurden hem via een veerboot in Travemünde terug naar Zweden. Uiteindelijk belandde hij weer in de Kumla-gevangenis.

Kort voor zijn geplande vrijlating wist hij weer te ontsnappen, ditmaal uit de open inrichting in Lingataan, Bohuslän. Op 2 februari 1973 werd hij in Ulricehamn gearresteerd, nadat een schoonmaakster een pistool in zijn hotelkamer had opgemerkt. Voorafgaand aan zijn arrestatie was hij zeven maanden op vrije voeten en had een bankoverval in Göteborg gepleegd. In mei 1973 kreeg hij zes jaar celstraf opgelegd en werd overgebracht naar de Kalmar-gevangenis.

Het Stockholmsyndroom

Eind 1973 werd Olofsson opgesloten in de Norrköping Gevangenis. Daar raakte hij bevriend met Jan-Erik Olsson. Dit is het moment dat zijn verhaal echt interessant wordt. In 1973 had Olsson verlof. Hij besloot van de gelegenheid gebruik te maken om een bank in Stockholm te beroven. Na het verwonden van een politieagent en het gijzelen van vier werknemers eiste Olsson drie dingen: geld, een vluchtauto én de vrijlating van Olofsson.

Olofsson werd vrijgelaten uit de gevangenis en sloot zich aan bij zijn vriend in de bank. Ze brachten vijf dagen samen door voordat ze zich overgaven. De ontvoerders dreigden hun gegijzelden te vermoorden maar er ontstond toch een band tussen de criminelen en hun gevangenen. Dit leidde tot de beschrijving van het ‘Stockholmsyndroom’. Olofsson bleef daarna zelfs bevriend met een van de gijzelaars, Kristen Enmark.

De overval veranderde beide criminelen in beroemdheden. Hun uiterlijk leverde hen vele vrouwelijke bewonderaars op. Olofsson werd uiteindelijk vrijgesproken van alle overtredingen omdat hij beweerde dat hij zijn criminele partner alleen ondersteinde om de gijzelaars veilig te houden. Hij werd wel terug naar de gevangenis gebracht om de rest van zijn straf uit te zitten. Hij zocht gratie bij de regering maar het verzoek werd afgewezen, net als zijn verzoek om rechten te studeren.

Lees meer over de gijzeling en het Stockholmsyndroom

The true story of Swedens most infamous gangster Clark Olofsson
Silhouettes van een dief met een geldzak en een verliefde gevangene, Stockholmsyndroom
Bekijk producten met dit design in de winkel

Kat- en muisspel

In maart 1975 ontsnapte Olofsson uit de gevangenis van Norrköping. Een maand later, in april, beroofde hij een bank in Kopenhagen met twee pistolen en ging er vandoor met 194.000 Deense kronen.

Kort daarna bevond hij zich in Marseille, aan de Franse Rivièra. Hij kocht samen met een andere crimineel de zeilboot Saga voor 50.000 frank. Ze zeilden drie maanden over de Middellandse Zee.

In augustus namen ze de route via de Straat van Gibraltar en de Atlantische Oceaan. Dankzij hulp van het doktersechtpaar Inger en Mikael von Heijne vond Olofsson zijn weg naar Ierland.

Daarna reisde hij naar Denemarken. De politie zat hem op de hielen, maar hij ontsnapte. Pas in januari 1976 werd hij weer gezien, ditmaal buiten Brussel. Hij wist de politie te ontlopen en ontmoette de 19-jarige Marijke Demuynck op een trein naar Duitsland.

In maart 1976 pleegde hij een grote overval in Göteborg en ging ervandoor met 930.000 Deense kronen. Hij gijzelde ook twee mensen. Uren later werd hij gearresteerd in een hotel in Herrljunga met 230.000 Zweedse kronen. Het overige geld werd nooit teruggevonden.

Voor deze overval kreeg hij acht jaar celstraf. In juli 1976, ontsnapte hij opnieuw door met een truck door de gevangenispoorten van Norrköping te rijden. Hij en enkele medegevangenen ontsnapten in een klaarstaande auto.

Later die maand, in juli, werd hij gearresteerd in Halmstad. In augustus van dat jaar trouwde Olofsson met Marijke Demuynck in de gevangenis van Kumla.

Levensverandering… of niet?

Olofsson besloot zijn leven om te gooien en begon in 1979 aan een journalistiekopleiding aan de Universiteit van Stockholm. In 1980 had hij een conflict met visser Leif Sundin tijdens een boottocht bij Möja. Dit resulteerde in een gevangenisstraf van tweeënhalf jaar. Ondanks deze onderbreking zette hij zijn studie voort, deed een stage bij Arbetaren en rondde zijn opleiding af in 1983.

Daarna verhuisde Olofsson met zijn Belgische vrouw, Marijke Demuynck, naar België. In 1984 werd hij in de stad Blankenberge opgepakt op verdenking van het proberen te smokkelen van 25 kilo amfetamine naar Zweden. Voor deze misdaad kreeg hij tien jaar celstraf.

In 1991 kwam Olofsson vrij, nam de naam Daniel Demuynck aan en vestigde zich op het Belgische platteland, ver van Brussel. In 1996 werd hij in Oslo gearresteerd bij een bank, omdat men vermoedde dat hij een overval plande. Hij werd na een dag vrijgelaten.

Later, tijdens een storm in november, werd hij door een helikopter gered toen zijn boot tegen rotsen sloeg bij Halland. Kort daarna werd hij in Stockholm opgepakt voor rijden onder invloed. Desondanks had hij nog steeds plannen voor grotere misdaden.

Drugssmokkel

In 1998 werd Olofsson op Tenerife opgepakt als leider van een grote drugssmokkelactie. Denemarken vroeg om zijn uitlevering. Na een opvallend proces in Frederikssund kreeg hij in 1999 veertien jaar cel voor het smokkelen van 49 kilo amfetamine naar dat land. Deze straf was de strengste drugssanctie in de Deense juridische historie.

In Denemarken zat Olofsson in de Vestre Gevangenis van Kopenhagen, specifiek in een isolatiecel. Hij kwam in 2005 voorwaardelijk vrij.

In 2006 dook Olofsson weer de drugswereld in. In juli 2008 arresteerde de politie hem en drie anderen bij Apelviken in Varberg. Tegelijkertijd was er een inval in een drugstransport in Stockholm. In totaal pakte de politie zes mensen op voor ernstige drugszaken.

In 2008 stond Olofsson terecht voor het smokkelen van grote hoeveelheden drugs uit Nederland. De politie had bewijs verzameld met film en afluisterapparatuur. Zijn proces startte in juni 2009. In juli van datzelfde jaar kreeg hij opnieuw veertien jaar cel en een levenslang verbod om naar Zweden terug te keren.

Koeste jaren

Tot najaar 2012 zat Olofsson in de Saltvik gevangenis in Härnösand. Daarna werd hij naar Kumla verplaatst. In maart 2013 vroeg hij om een nieuw proces bij de Hoge Raad met een document van 24 pagina’s. Een maand later werd dit verzoek afgewezen.

In 2010 vroeg Olofsson om overplaatsing naar België, hopend op een lichtere straf. Pas in 2016 gebeurde dit, toen Olofsson er eigenlijk niet meer op zat te wachten. Hij zou in België net zo lang vastzitten als in Zweden.

Toen hij in februari 2017 70 werd, kreeg hij de Zweedse nationaliteit terug. Een poging om een enkelband te krijgen werd later dat jaar in België afgewezen. Daarna vroeg hij om naar Zweden te mogen. Hoewel België instemde, deed Zweden dat in november niet.

In juli 2018 kwam Olofsson als een vrij man aan op de luchthaven van Göteborg in Zweden. Hij zegt nu te genieten van zijn pensioen, maar het zou niemand verbazen als hij weer terugvalt in de criminaliteit.

Persoonlijk leven

Op 7 juli 1967 ging Olofsson in de gevangenis een verloving aan met Madiorie Britmer. In 1976 huwde hij Marijke Demuynck uit België. Ze kregen samen drie zonen en hadden samen een groot huis in België. In 1999 eindigde hun relatie. Olofsson is vader van zes kinderen: vier zonen en twee dochters met verschillende partners. Nu is Olofsson 73, woont hij alleen en ontvangt volgens eigen zeggen een pensioen van 5.300 Zweedse kronen.

Verfilming

Hoewel de ernst van Olofsson’s misdaden niet mag worden gebagatelliseerd valt niet te ontkennen dat zijn verhaal fascinerend is. Wat waargebeurde misdaadverhalen betreft zijn maar weinig verhalen zo wild en avontuurlijk als die van Olofsson. Het is dan ook al een paar keer verfilmd:

  • De film Norrmalmstorg (2003) is een verfilming van de bankroof in Stockholm en het Stockholmeffect. Olofsson wordt hierin geportretteerd door Shanti Roney.
  • In januari 2020 zond Sveriges Televisie de documentaire Clark – en rövarhistoria uit.
  • Op 11 mei 2020 kondigde Netflix de serie Clark aan, een dramaserie van zes afleveringen over Clark Olofsson. Olofsson wordt daarin gespeeld door Bill Skarsgård, Jonas Åkerlund regisseert de serie. 5 mei 2022 verscheen de serie op Netflix.

Bronnen

Scroll naar boven