person walking on brown sand during daytime

Bandwagon-effect: we volgen het liefst de trend

Het bandwagoneffect verwijst naar de neiging die mensen hebben om een bepaald gedrag, een bepaalde stijl of een bepaalde houding aan te nemen, simpelweg omdat iedereen het doet. Hoe meer mensen een bepaalde trend aannemen, hoe groter de kans dat andere mensen meedoen. Het is een vorm van groepsdruk of kuddegedrag waarbij het aantal mensen dat een bepaald gedrag vertoont invloed heeft op de keuze van anderen om hetzelfde te doen.

Denkfout:
Iedereen doet het,
dus moet ik het ook doen

Lees meer over denkfouten in cognitieve bias

Waar zie je het?

Deze vorm van groepsdenken komt heel veel voor en is relatief onschuldig als het gaat om mode, artiesten, popcultuur, diëten of een nieuw social medium.

  • Politiek: Tijdens verkiezingen kunnen kiezers hun stem wijzigen naar de “winnende” partij omdat ze deel willen uitmaken van de meerderheid of omdat ze denken dat er een gegronde reden is waarom zoveel anderen op die partij stemmen.
  • Consumentengedrag: Als een product plotseling populair wordt en iedereen het heeft kunnen anderen zich geroepen voelen om het ook te kopen, zelfs als ze het eerder niet overwogen.
  • Sociale media: Trends, viral challenges en populaire hashtags kunnen zich snel verspreiden omdat mensen op de “bandwagon” springen en deel willen uitmaken van de populaire beweging.
  • Mode: Kledingstijlen en -trends worden populair als genoeg mensen ze dragen waardoor anderen ook die stijl willen aannemen.

Soms kunnen bepaalde ideeën aanslaan die vervelender of gevaarlijker zijn:

  • Ideeën die de vrijheid van minderheden in gevaar brengen, zoals dat vrouwen vanwege mogelijke zwangerschap minder goede werknemers zijn of dat homoseksualiteit een ziekte is.
  • Verkeerde tendensen in de gezondheidswetenschap, zoals wanneer een grote groep mensen besluit hun kinderen niet meer te laten vaccineren, of niet gelooft in corona-maatregelen.

Oorzaken van het bandwagon-effect

Er zijn verschillende redenen waarom mensen vatbaar zijn voor het bandwagon-effect:

  1. Sociale acceptatie: De wens om bij een groep te horen en sociaal geaccepteerd te worden kan mensen ertoe brengen beslissingen te nemen die in lijn zijn met wat anderen doen.
  2. Vereenvoudigde besluitvorming: Het volgen van de menigte kan worden gezien als een “shortcut” bij het maken van beslissingen, vooral als de juiste keuze niet duidelijk is.
  3. Bevestiging van keuzes: Het zien van anderen die dezelfde keuze maken, kan een gevoel van bevestiging geven dat de keuze correct was.

Hoe kun je het bandwagon-effect overwinnen

Hoewel het bandwagon-effect krachtig kan zijn zijn er manieren om het te bestrijden:

  1. Zelfbewustzijn: Herken je neigingen en wees je bewust van je eigen keuzes en waarom je ze maakt.
  2. Doe onderzoek: Zorg dat je goed geïnformeerd bent voordat je een beslissing neemt, zodat je keuzes maakt op basis van feiten en persoonlijke voorkeuren, en niet alleen op populariteit.
  3. Zoek verschillende perspectieven: Luister naar verschillende meningen en overweeg alternatieven voordat je een keuze maakt.

Tenslotte

Het bandwagon-effect is een interessant aspect van menselijk gedrag dat invloed kan hebben op verschillende gebieden van ons leven. Door het te herkennen en te begrijpen, kunnen we beter geïnformeerde beslissingen nemen die echt passen bij je persoonlijke overtuigingen en behoeften.

Scroll naar boven