Hoogsensitief persoon of Highly Sensitive Person (HSP)

Een hoogsensitief persoon of Highly Sensitive Person (HSP) is een term voor een persoonlijkheidskenmerk. Volgens de theorie van psycholoog Elaine Aron zijn HSP’ers een subgroep van de bevolking die hoog scoren op het kenmerk ‘sensorische informatieverwerkings-sensitiviteit’ en een verhoogde emotionele gevoeligheid, een sterkere reactiviteit op zowel externe als interne stimulatie (pijn, honger, licht en ruis) en een complex innerlijk leven vertonen.

Inzicht in hoogsensitiviteit

Het concept van hoogsensitiviteit heeft in de jaren sinds Aron het bedacht heeft aan kracht gewonnen, vooral nu steeds meer mensen zich als HSP’er identificeren. In totaal wordt ongeveer 15 tot 20 procent van de bevolking als hoogsensitief beschouwd.

HSP’ers worden meer dan anderen negatief beïnvloedt door geweld, spanning of overweldiging. Als gevolg daarvan vermijden ze situaties waarin zulke gevoelens kunnen voorkomen. Hoogsensitiviteit gaat ook gepaard met een hoger niveau van creativiteit, rijkere persoonlijke relaties en een grotere waardering voor schoonheid.

Leven met hoogsensitiviteit

Zoals met alle persoonlijkheidskenmerken zijn er voors en tegens aan hoogsensitief zijn. HSP’ers kunnen moeite hebben om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden, kunnen schijnbaar ongepaste emotionele reacties laten zien in sociale situaties en kunnen ongemakkelijk reageren op licht, geluid of bepaalde fysieke gewaarwordingen. HSP zijn heeft ook voordelen, zo rapporteren hoogsensitieve mensen vaak dat ze diepe banden met anderen hebben, dat ze spannende dromen en interne monologen hebben en dat ze veel plezier beleven aan kunst, muziek en menselijke verbinding.

Met de juiste ondersteuning en een erkenning van de eigen sterke en zwakke punten kunnen HSP’ers een omgeving maken waarin ze op hun plek zijn.

Hoogsensitiviteit, introversie en zintuiglijke verwerkingsstoornis

Hoogsensitieve mensen worden vergeleken met introverte mensen of met mensen met een hoog neurotisch gehalte. Volgens Aron’s theorie verschillen deze eigenschappen van elkaar, hoewel mensen ze tegelijk kunnen hebben.

Er zijn gelijkenissen tussen Aron’s HSP-theorie en een aandoening die bekend staat als sensorische verwerkingsstoornis. Hoogsensitiviteit komt ook vaker voor bij mensen met autisme of ADHD, maar deze stoornissen zijn niet hetzelfde als hoogsensitiviteit.