Koffie drinken: gezondheidsvoordelen en risico’s

Wanneer je denkt aan de voordelen van koffie denk je vaak aan de energieboost die je ervan krijgt Maar volgens sommige onderzoeken kan het ook een aantal andere belangrijke gezondheidsvoordelen bieden, zoals een lager risico op leverkanker, type 2 diabetes en hartfalen.

In dit artikel wordt gekeken naar de gezondheidsvoordelen van het drinken van koffie, het bewijs dat deze voordelen ondersteunt, en de risico’s van het drinken van koffie.

De voordelen van koffie

Onderzoekers hebben gekeken naar de voordelen van het drinken van koffie voor aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten, inflammatoire darmziekten en leverziekten. Er is bewijs om sommige, maar niet alle, van deze beweringen te ondersteunen.

De potentiële gezondheidsvoordelen van het drinken van koffie zijn onder andere:

  • bescherming tegen diabetes type 2
  • bescherming tegen de ziekte van Parkinson
  • bescherming tegen leverziekte en leverkanker.
  • bevordering van een gezond hart

Voedingswaarde koffie

Gewone zwarte koffie (zonder melk of suiker) is caloriearm. Een kopje zwarte koffie slechts ongeveer 2 calorieën. Melk of suiker verhoogt de calorische waarde.

Koffie bevat een aantal nuttige voedingsstoffen, waaronder riboflavine (vitamine B-2), niacine (vitamine B-3), magnesium, kalium en verschillende fenolverbindingen, of antioxidanten. Sommige deskundigen suggereren dat deze en andere ingrediënten in koffie het menselijk lichaam op verschillende manieren ten goede kunnen komen.

Koffiebonen bevatten polyfenolen, een soort antioxidant. bron Antioxidanten kunnen helpen het lichaam te ontdoen van vrije radicalen, een type afvalproduct dat het lichaam van nature produceert als gevolg van bepaalde processen.

Vrije radicalen zijn giftig en kunnen ontstekingen veroorzaken. Wetenschappers hebben verbanden gevonden tussen ontsteking en verschillende aspecten van het metabool syndroom, waaronder type 2 diabetes en obesitas.

In 2018 suggereerden onderzoekers dat het antioxidantengehalte van koffie bescherming kan bieden tegen het metaboolsyndroom. bron

De auteur van een artikel uit 2017 merkt op dat hoewel wetenschappers kunnen bewijzen dat bepaalde verbindingen aanwezig zijn in koffiebonen, het onduidelijk blijft wat er mee gebeurt zodra ze het menselijk lichaam binnenkomen. bron

Koffie en diabetes

Koffie kan helpen beschermen tegen type 2 diabetes.

  • In 2014 vonden onderzoekers die gegevens verzamelden over meer dan 48.000 mensen dat mensen die hun koffieconsumptie verhoogden met ten minste één kopje per dag gedurende 4 jaar een 11% lager risico op type 2 diabetes hadden dan mensen die hun inname niet verhoogden. bron
  • Een meta-analyse uit 2017 concludeerde dat mensen die elke dag vier tot zes kopjes cafeïnehoudende of cafeïnevrije koffie dronken een lager risico op metabool syndroom bleken te hebben, met inbegrip van type 2-diabetes. bron

Koffie en de ziekte van Parkinson

Verschillende studies hebben aangetoond dat cafeïne kan helpen beschermen tegen de ziekte van Parkinson.

  • Eén onderzoeksteam concludeerde dat mannen die meer dan vier koppen koffie per dag drinken een vijfvoudig lager risico op de ziekte van Parkinson hebben dan mannen die dat niet hebben. bron
  • Bovendien kan de cafeïne in koffie helpen om de spastische beweging van mensen met Parkinson onder controle te houden, volgens een studie uit 2012. bron
  • Een meta-analyse in 2017 suggereert een verband tussen koffieconsumptie en een lager risico op de ziekte van Parkinson, zelfs onder mensen die roken. Dit onderzoek vond ook dat mensen die koffie drinken minder kans hebben om depressies en cognitieve aandoeningen zoals Alzheimer. bron
  • Er is echter niet genoeg bewijs om aan te tonen dat het drinken van cafeïnevrije koffie de ziekte van Parkinson helpt voorkomen. bron

Koffie en leverkanker

  • Italiaanse onderzoekers concludeerden dat de koffieconsumptie het risico op leverkanker met ongeveer 40% verlaagt. Sommige van de resultaten suggereren dat mensen die drie kopjes per dag drinken een 50% lager risico hebben. bron
  • Ook concludeerde een literatuuronderzoek in 2019 dat “koffieconsumptie waarschijnlijk het risico op leverkanker verlaagt”. bron

Koffie en andere leverziekten

  • Een meta-analyse uit 2017 concludeerde dat het consumeren van koffie het risico op leverkanker, niet-alcoholische vervette lever en cirrose leek te verminderen. Mensen die koffie consumeren hebben mogelijk ook een lager risico op galsteenziekte. bron
  • In 2014 keken onderzoekers naar de koffieconsumptie onder mensen met primaire sclerose cholangitis (PSC) en primaire bilaterale cirrose (PBC). Dit zijn auto-immuunziekten die de galwegen in de lever aantasten. Ze zagen dat mensen met PSC een lagere koffie-inname hadden dan mensen zonder deze aandoening. Er waren geen aanwijzingen dat de koffie-inname bij mensen met of zonder PBC anders was. bron
  • Een studie uit 2014 vond een verband tussen koffieconsumptie en een lager risico om te sterven aan niet-virale hepatitisgerelateerde cirrose. De onderzoekers suggereerden dat het drinken van twee of meer koppen koffie per dag het risico met 66% zou kunnen verminderen. bron

Koffie en een gezond hart

  • Een studie uit 2012 concludeerde dat het met mate drinken van koffie bescherming kan bieden tegen hartfalen. Mensen die elke dag matige hoeveelheden koffie dronken, hadden een 11% lager risico op hartfalen dan mensen die dat niet deden. bron
  • Uit een meta-analyse in 2017 bleek dat het gebruik van cafeïne een klein voordeel kan hebben voor de cardiovasculaire gezondheid, met inbegrip van de bloeddruk. bron
  • Sommige studies vonden echter hogere niveaus van bloedlipiden (vet) en cholesterol bij mensen die meer koffie dronken.

De risico’s van koffie

Te veel koffie drinken kan ook nadelige gevolgen hebben. bron

Dit zijn mogelijke risico’s:

Botbreuken

Uit sommige onderzoeken is gebleken dat vrouwen die veel koffie drinken een hoger risico hebben op botbreuken.

Mannen met een hogere koffie-inname blijken daarentegen een iets lager risico te hebben.

Zwangerschap

Koffieconsumptie tijdens de zwangerschap is mogelijk niet veilig. Er is bewijs van een verband tussen hoge koffieconsumptie en zwangerschapsverlies, een laag geboortegewicht en vroeggeboorte.

Endometriose

Er is misschien een hoger risico op endometriose bij vrouwen die koffie drinken, maar er is niet genoeg bewijs om een dergelijk verband te bevestigen.

Gastro-esofageale refluxziekte

Mensen die veel koffie drinken kunnen een iets hoger risico op deze aandoening hebben.

Angst

Het consumeren van hoge hoeveelheden cafeïne kan het risico op angst verhogen, vooral bij mensen met een paniekstoornis of een sociale angststoornis. Minder vaak kan het leiden tot manie en psychose bij mensen die daar gevoelig voor zijn. bron

Psychische gezondheid

Een studie uit 2016 concludeerde dat een hoge inname van cafeïne tijdens de adolescentie kan leiden tot permanente veranderingen in de hersenen. De wetenschappers achter het onderzoek toonden zich bezorgd dat dit het risico op angststoornissen in de volwassenheid zou kunnen verhogen. bron

Toxische ingrediënten

In 2015 vonden onderzoekers relatief hoge gehaltes aan mycotoxinen in commerciële koffie. Mycotoxinen zijn giftige stoffen die koffie als natuurproduct kunnen verontreinigen. bron

Sommige mensen maken zich zorgen dat acrymalide, een andere chemische stof die in koffie aanwezig is, gevaarlijk kan zijn.

Samenvatting

Een meta-analyse uit 2017 concludeerde dat het “over het algemeen veilig” is voor de meeste mensen om drie tot vier koppen koffie per dag te drinken, en dat dit het risico op bepaalde gezondheidsaandoeningen daadwerkelijk kan verminderen. bron

De auteurs van de studie waarschuwden echter dat roken de voordelen van het drinken van koffie kan tenietdoen.

Cafeïne is een belangrijk kenmerk van koffie, maar koffie bevat veel verbindingen, en er zijn verschillende manieren om het te drinken. Dit maakt het moeilijk om precies te bepalen hoe koffie een persoon beïnvloedt en welke componenten welke voordelen en risico’s hebben.

Iemand die de gezondheidsvoordelen van koffie wilt hebben moet voorkomen dat hij de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid overschrijdt en proberen de ingrediënten die hij toevoegt, zoals suiker, melk of smaakstoffen, te minimaliseren omdat deze mogelijk niet gezond zijn.

Zwangere vrouwen en mensen die een risico op botbreuken hebben kunnen koffie beter vermijden.