Wat betekent het om non-binair te zijn?

De non-binaire genderidentiteit is één van de termen die wordt gebruikt om personen te beschrijven die een genderidentiteit ervaren die niet uitsluitend vrouw of man is, of die zich tussen of buiten beide genders bevindt. (bron) Non-binaire personen kunnen zich identificeren als genderfluide, agender, genderqueer of één van de vele andere genderidentiteiten.

Alle non-binaire mensen vallen in de medische terminologie onder de brede categorie van transgender, hoewel sommige non-binaire mensen zich misschien niet op hun gemak voelen om zich als zodanig te identificeren. Transgenders worden historisch gezien nauw gedefinieerd als een beweging tussen de twee binaire geslachten. Het idee dat alle transgenders willen of moeten overstappen naar het ‘tegenovergestelde’ gender bijzonder sterk en bijzonder problematisch in de medische wereld.

Wat is genderidentiteit?

De genderidentiteit van een persoon is zijn of haar interne gevoel van zichzelf als vrouw, man of persoon buiten de binaire genderverdeling. Cisgender mensen zijn mensen wiens genderidentiteit hetzelfde is als het gender dat correleert met het gender dat ze bij hun geboorte hebben gekregen. Transgender is een overkoepelende term die wordt gebruikt om het volledige scala van mensen te beschrijven waarvan ‘de genderidentiteit niet overeenkomt met wat er typisch wordt geassocieerd met hun gender toegewezen bij de geboorte’. (bron)

Genderidentiteit is geen genderexpressie

Genderidentiteit is anders dan genderuitdrukking of genderexpressie. Genderidentiteit is een intern, diepgeworteld gevoel van eigenwaarde, genderexpressie is de manier waarop een persoon naar buiten toe zijn genderidentiteit uitdrukt. Genderexpressie komt al dan niet overeen met de genderidentiteit van een persoon.

Gender is geen geslacht

Gender is iets anders dan geslacht. Geslacht verwijst naar de biologische, chromosomale, hormonale en anatomische kenmerken van een persoon en is een sociaal, cultureel en ecologisch geconstrueerde term. (bron)

Gender is geen seksuele geaardheid

Seksuele geaardheid verwijst naar de interesse van een persoon in mensen van hetzelfde of een vergelijkbaar gender, verschillend(e) gender(s), alle genders, of geen gender. Mensen van elk geslacht kunnen elke genderidentiteit en seksuele geaardheid hebben. De begrippen zijn onafhankelijk van elkaar. Non-binaire mensen kunnen zich identificeren als heteroseksueel, als homo, als lesbienne, als panseksueel of als iets anders, en dat doen ze ook. (bron)

Als je je seksuele geaardheid bekend maakt betekent dat wel vaak dat je je geslachtsidentiteit ook bekend moet maken. Seksuele geaardheid is vaak een vergelijking te maken tussen je genderidentiteit en het gender van de mensen tot wie je je aangetrokken voelt. Als je je tot mannen aangetrokken voelt en je je identificeert als hetero, dan is je gender vrouw.

Wat is genderbinariteit of het genderbinair?

Genderbinairiteit is het problematische idee dat er slechts twee genders zijn, en dat alle individuen ofwel een vrouw ofwel een man zijn. Sommigen zouden kunnen beweren dat er slechts twee geslachten zijn, dus dat er slechts twee genders moeten zijn, maar dat argument klopt niet.

Hoewel we de meeste baby’s indelen in mannelijk of vrouwelijk, is er meer diversiteit dan dat in termen van geslacht. De biologie van het geslacht is complex. De meeste mensen zijn XX of XY, maar sommige mensen zijn XXY of XO.

Bovendien bepalen je chromosomen niet volledig je seksuele anatomie. Sommige mensen hebben XY-chromosomen en worden geboren met baarmoeders. De term voor mensen die een mix van hormonale en anatomische kenmerken hebben die typisch geassocieerd worden met het mannelijk of vrouwelijk lichaam is interseksueel.

Culturen over de hele wereld hebben door de geschiedenis heen daarnaast andere genders dan vrouw en man herkend. (bron)

Soorten non-binaire geslachten

Nonbinair is zowel een genderidentiteit als een term om andere genderidentiteiten dan strikt man of vrouw te beschrijven. Hoewel er vele soorten non-binaire genders zijn, worden sommige meer besproken dan andere. (bron) Deze omvatten:

  • Agender: geen specifieke genderidentiteit of een genderidentiteit die neutraal of ongedefinieerd is. Soms wordt het door elkaar gebruikt met genderloosheid of neutroïs.
  • Bigender: Twee verschillende genderidentiteiten, tegelijkertijd of als afwisselend.
  • Genderfluide: Tussen twee of meer genderidentiteiten wisselen.
  • Genderqueer: Een verzamelnaam mensen met een non-binaire genderidentiteit.
  • Non-binair of niet-binair: De overkoepelende term die alle genderdentiteiten buiten de genderbinaire.
  • Derde sekse (bijvoorbeeld two spirit): Een term om een verscheidenheid aan genders met specifieke sociale en/of ceremoniële rollen te beschrijven. Deze gender is cultureel bepaald.

Gender en voornaamwoorden

Mensen die non-binair zijn geven soms de voorkeur aan genderneutrale voornaamwoorden. Vraag mensen waarvan je niet zeker bent welke voornamen van toepassing zijn hoe ze willen worden aangesproken, en oefen met de juiste voornaamwoorden.

Hoewel er verschillende genderneutrale voornaamwoorden bestaan, is ‘hen’ of ‘die’ de meest gebruikelijke. In plaats van te zeggen: “Hij ging naar de markt om zijn boodschappen te halen,” moet je dan zeggen: “Hen ging naar de markt om hun boodschappen te halen”, of “Die ging naar de markt om hun boodschappen te halen”. Het kan moeilijk zijn om te wennen aan het gebruik van een meervoudsvorm als enkelvoudig voornaamwoord, maar het wordt makkelijker met oefening.

Het gebruik van de juiste voornaamwoorden is zowel waarheidsgetrouw als respectvol. Misgendering, het verwijzen naar een persoon met een verkeerde gender of met de verkeerde voornaamwoorden, veroorzaakt psychische gezondheidsproblemen voor non-binaire personen.

Lees ook: LGBTQ+-woordenboek

Lees ook: De genderfluide generatie